Trên thị trường, inox 304 và inox 201 nhìn bề ngoài gần như giống hệt nhau nhưng giá chênh nhau tới vài chục phần trăm, khiến nhiều người mua băn khoăn không biết phần chênh đó mua được gì. Khác biệt cốt lõi nằm ở hàm lượng niken trong thành phần, và từ đó kéo theo chênh lệch lớn về khả năng chống gỉ, độ cứng cùng môi trường sử dụng phù hợp.
Khác nhau từ thành phần niken
Cả hai đều thuộc nhóm thép không gỉ austenitic và đều chứa crom, nguyên tố tạo lớp màng bảo vệ trên bề mặt. Inox 304 chứa khoảng 18% đến 20% crom và 8% đến 10,5% niken, với hàm lượng mangan rất thấp. Inox 201 chứa khoảng 16% đến 18% crom nhưng niken chỉ còn 3,5% đến 5,5%, và phần thiếu hụt được bù bằng 5,5% đến 7,5% mangan.
Niken là nguyên tố đắt tiền nhưng quyết định khả năng tự phục hồi của lớp màng chống ăn mòn trên bề mặt inox. Việc thay phần lớn niken bằng mangan rẻ hơn chính là lý do inox 201 có giá thấp hơn hẳn, đồng thời cũng là gốc rễ của mọi khác biệt còn lại giữa hai mác thép này.
Khả năng chống gỉ chênh lệch rõ rệt
Nhờ hàm lượng niken cao, inox 304 chống ăn mòn rất tốt trong môi trường ẩm, khi tiếp xúc với nước, muối và axit nhẹ, đồng thời giữ bề mặt sáng bền trong nhiều năm. Đây là lý do các thiết bị tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, dụng cụ y tế và thiết bị dùng hóa chất nhẹ đều được yêu cầu dùng inox 304.
Inox 201 chống gỉ ở mức trung bình. Khi ở trong nhà khô ráo, bề mặt inox 201 vẫn sáng đẹp, nhưng khi gặp môi trường ẩm, nước có muối hoặc chất tẩy rửa chứa clo, bề mặt dễ bị rỗ thành từng điểm nhỏ, ố vàng và xỉn màu. Vết rỗ này lau chùi không hết hẳn và sẽ tái phát theo thời gian, vì nguyên nhân nằm ở bản chất vật liệu chứ không chỉ ở khâu vệ sinh.
Độ cứng và khả năng gia công
Ở tiêu chí này, inox 201 lại nhỉnh hơn về độ cứng nhờ hàm lượng mangan và nitơ cao, cho cảm giác cứng chắc khi gõ vào thành sản phẩm. Tuy nhiên, cứng hơn cũng đi kèm giòn hơn: inox 201 khó dập sâu, dễ nứt tại các góc uốn gắt và mối hàn kém bền hơn.
Inox 304 mềm và dẻo dai hơn, dễ uốn và dễ dập thành các chi tiết sâu như chậu rửa, nồi nấu và bồn chứa, đồng thời chịu va đập tốt hơn trong quá trình sử dụng. Với các sản phẩm cần tạo hình phức tạp hoặc hàn nhiều, inox 304 là lựa chọn an toàn hơn hẳn.
Môi trường dùng phù hợp cho từng loại
- Dùng inox 304 cho mọi hạng mục tiếp xúc với nước và thực phẩm như thiết bị bếp công nghiệp, chậu rửa, bồn chứa và dụng cụ y tế, cùng các hạng mục ngoài trời, ven biển hoặc nơi thường xuyên dùng hóa chất tẩy rửa.
- Dùng inox 201 cho các hạng mục trong nhà và khô ráo như khung chân bàn ghế, lan can trong nhà, ốp trang trí và kệ trưng bày, nơi vật liệu phát huy được ưu điểm giá rẻ mà không bị môi trường ẩm tấn công.
Chênh lệch giá giữa inox 304 và 201
Cùng độ dày và quy cách, inox 304 thường đắt hơn inox 201 khoảng 30% đến 40%, chủ yếu do giá niken trong thành phần. Mức chênh này nghe có vẻ lớn nhưng cần đặt cạnh tuổi thọ sử dụng: một thiết bị bếp dùng inox 201 tại khu vực rửa có thể phải thay mới chỉ sau vài năm vì rỗ gỉ, trong khi thiết bị inox 304 dùng ổn định hàng chục năm.
Trước khi chốt đơn, bạn nên tham khảo bảng giá inox tại Thép Đại Bàng để nắm mặt bằng giá của hai mác thép, đồng thời yêu cầu người bán ghi rõ mác inox trong báo giá và hợp đồng, vì mắt thường và nam châm đều không phân biệt chắc chắn được hai loại này. Cách kiểm tra đáng tin cậy hơn là dùng thuốc thử chuyên dụng hoặc yêu cầu chứng chỉ vật liệu của đúng lô hàng.
Kết luận
Inox 304 và 201 khác nhau cốt lõi ở hàm lượng niken: inox 304 nhiều niken nên chống gỉ vượt trội và dẻo dai, inox 201 ít niken và nhiều mangan nên cứng hơn nhưng dễ rỗ gỉ trong môi trường ẩm. Về câu hỏi loại nào đáng tiền hơn, đáp án phụ thuộc vào nơi sử dụng. Trong nhà khô ráo thì inox 201 là lựa chọn tiết kiệm hợp lý, còn hễ tiếp xúc nước, thực phẩm hoặc đặt ngoài trời thì khoản chênh cho inox 304 luôn xứng đáng, vì chi phí thay thế một sản phẩm bị gỉ luôn đắt hơn phần chênh giá ban đầu.
